Bevolkingsonderzoek borstkanker

Doe jij er aan mee?

Eén op de zeven Nederlandse vrouwen krijgt in haar leven te maken met borstkanker. Het is de meest voorkomende vorm van kanker bij vrouwen. Met het bevolkingsonderzoek probeert de overheid ervoor te zorgen dat deze vrouwen op tijd gescreend worden. Want als de ziekte op tijd wordt ontdekt, stijgt de kans dat de behandeling goed aanslaat. Hoe werkt het bevolkingsonderzoek voor borstkanker? En wat zeggen de cijfers?

Hoe werkt het bevolkingsonderzoek

Uit onderzoek van het RIVM blijkt dat zelfonderzoek de kans op overlijden aan borstkanker niet verkleint. Daarom krijgt elke vrouw tussen de 50 en 75 jaar elke twee jaar een uitnodiging voor het maken van een mammografie.

Mammografie

Bij een mammografie wordt er een röntgenfoto van de borsten gemaakt. De laborant zal je in de juiste positie voor het apparaat zetten waarbij de borsten worden tussen een plaat worden gedrukt. Bekijk ook onderstaand filmpje als je meer wilt weten.

Filmpje over bevolkingsonderzoek borstkanker (klik)

Meestal dezelfde dag, maar in ieder geval binnen tien werkdagen is de uitslag beschikbaar.

Hier zijn drie uitkomsten mogelijk:

  1. Er is geen afwijking gevonden: op de foto’s zijn geen aanwijzingen voor borstkanker te zien. 98 op de 100 vrouwen krijgt deze uitslag.
  2. Er is een afwijking gezien: op de foto’s is een afwijking gezien, waarvoor je voor verder onderzoek naar het ziekenhuis moet. Je kunt met je huisarts bespreken naar welk ziekenhuis je gaat.
  3. Niet genoeg informatie: de foto’s geven niet genoeg informatie voor een goede beoordeling. Ook in dit geval wordt je doorverwezen naar het ziekenhuis voor vervolgonderzoek.

Val je in categorie 2 of 3, dan wordt je verwezen naar het ziekenhuis voor verder onderzoek. Dat gebeurt in zo’n 25 van de 1000 (2,5%) gevallen. Jaarlijks worden door deze screening ongeveer 7000 gevallen van borstkanker ontdekt.

Wel of niet meedoen aan bevolkingsonderzoek borstkanker

De overheid nodigt alle vrouwen tussen de 50 en 75 jaar om de twee jaar uit voor een controle. Of je daar wel of niet meedoet is natuurlijk je eigen beslissing.

Voordelen borstkankeronderzoek

De laatste jaren is de overlevingskans op borstkanker gestegen. Dit komt onder andere door het bevolkingsonderzoek. Ook betere behandeltechnieken spelen hierbij een rol.

Als borstkanker nu in het beginstadium (stadium I) wordt ontdekt, is de overlevingskans 94%. Wordt de borstkanker in een laat stadium ontdekt (stadium V), dan daalt de overlevingskans naar 9%.

Gemiddeld overleeft 85% van de vrouwen met de diagnose borstkanker de eerste vijf jaar. 76% overleeft de eerste tien jaar na de diagnose.

Daarnaast heeft meedoen nog de volgende voordelen:

  • Meedoen aan borstkankeronderzoek verkleint de kans om te overlijden aan borstkanker met ongeveer 50%. In de praktijk betekent dit dat, als je je vanaf je vijftigste elke twee jaar laat screenen, de kans om voor je tachtigste te overlijden aan borstkanker daalt van 2,6 naar 1,3%.
  • Als je meedoet aan het onderzoek en de borstkanker wordt hierdoor eerder ontdekt, is de kans op genezing groter. Hoewel dit ook gedeeltelijk afhankelijk is van de biologische samenstelling van de tumor.
  • Het maken van de foto duurt vijf minuten. In totaal ben je ongeveer twintig minuten kwijt per screeningsbezoek.
  • Het is gratis

Nadelen borstkankeronderzoek

Wat zijn mogelijke nadelen of redenen om niet mee te doen met het bevolkingsonderzoek borstkanker?

  • Soms komt er een vals positieve uitslag uit: 17 op de 1000 vrouwen (1,7%) die er na het bevolkingsonderzoek worden doorverwezen naar het ziekenhuis blijkt bij nader onderzoek geen borstkanker te hebben. Deze groep heeft zich mogelijk onnodig zorgen gemaakt.
  • Het bevolkingsonderzoek kan je ook onterecht geruststellen. Bij ongeveer 2 op de 1000 vrouwen (0,2%) die gescreend zijn, wordt in de tussenliggende twee jaar toch borstkanker vastgesteld.
  • Niet altijd nodig om te behandelen. Borstkanker wordt bijna altijd behandeld. Bij ongeveer 1 op de 10 vrouwen met borstkanker blijkt de tumor achteraf zo langzaam te groeien dat behandeling niet nodig was geweest. Dit is echter niet van tevoren vast te stellen.
  • Het onderzoek wordt door veel vrouwen als pijnlijk ervaren, omdat voor de mammografie de borsten stevig tussen twee platen geklemd worden. Er wordt gekeken naar manieren om het onderzoek op dit punt te verbeteren, bijvoorbeeld met druk-geleide compressie of een ademtest.
  • Een vroege ontdekking van borstkanker betekent niet altijd dat je langer leeft. De kans op een goede behandeling wordt wel groter. Maar het betekent ook dat je langer weet dat je borstkanker hebt en je hier mogelijk langer zorgen over maakt.

Wanneer heb je een verhoogd risico op borstkanker?

Of je borstkanker krijgt of niet, is nooit met 100% zekerheid te zeggen. Er zijn verschillende risicofactoren, waaronder:

  • Erfelijkheid: bij 5-10% van de gevallen speelt erfelijkheid een rol.
  • Eerder borstkanker gehad: 15-20% van de vrouwen die borstkanker heeft gehad, komt dit binnen 20 jaar terug.
  • Dicht borstklierweefsel: borsten bestaan uit vetweefsel en melkklieren. Heb je meer melkklieren en weinig vetweefsel, dan noemen we dit dicht borstklierweefsel. Vrouwen met zeer dicht borstklierweefsel (15% van de vrouwen ongeveer) heeft een hoger risico op borstkanker.

Minder doden: screening of behandeling?

In Nederland laten iedere werkdag ongeveer 5000 vrouwen zich screenen. Dagelijks worden er dus gemiddeld vier gevallen van borstkanker geregistreerd via het bevolkingsonderzoek.

In Nederland is het aantal sterfgevallen aan borstkanker in de afgelopen 25 jaar met 35% afgenomen. Een gedeelte van deze daling komt doordat de behandeling van borstkanker sterk verbeterd is. Een ander gedeelte komt door de screening. Welk gedeelte precies, daar zijn onderzoekers het niet over eens. De een beweert dat 5% van de sterfgevallen wordt voorkomen door screening, de ander tot wel 17%.

Volgens een artikel wat in 2014 in de Volkskrant verscheen, is het effect van screening feitelijk als volgt:

“Van iedere 1.000 vrouwen van 50 jaar gaan er de komende tien jaar 5 dood aan borstkanker, maar als zij zich laten screenen, is dat er 1 minder.”

Wil je meer weten over het bevolkingsonderzoek voor borstkanker? Kijk dan op de website van het RIVM.

Voor feiten en cijfers kun je terecht op de website van Pink Ribbon.

Bronnen: RIVM, Pink Ribbon, Borstkanker.nl, Bevolkingsonderzoek Nederland, de Volkskrant

Wil je ook je verhaal delen over dit bevolkingsonderzoek of over borstkanker? Laat hieronder een reactie achter.

7 reacties
  1. Ilona zegt

    Ik vind het een pijnlijk en naar onderzoek maar goed het wordt je aangeboden dus ik laat het altijd doen. Had eind maart dit jaar een oproep moeten krijgen maar heb begrepen dat het er wachtlijsten zijn ontstaan door het virus. Er was en is een tijdelijke stop.

  2. nicole zegt

    Ik moest dit jaar voor het eerst en het viel mij enorm mee. Wel vond ik het pletten heel hardhandig en grondig gebeuren, maar toch was het goed te doen.

    1. Anne zegt

      Ook in België is er het bevolkingsonderzoek voor borstkanker. Ik heb het niet gehaald, 2 jaar ervoor ontdekte ik bij mezelf een tumor in mijn borst.

      Ik kan alleen maar zeggen: doen! De nadelen ten spijt. En naast de regelmatige mammografie: blijf jezelf ook onderzoeken, en blijf stilstaan bij gelijk welke verandering aan je borsten.

      Door de controles na mijn behandeling werd onlangs in mijn darmen een anomalie ontdekt. Ik moest een coloscopie, wat ook al niet echt het meest aangename onderzoek is, of beter gezegd: de voorbereiding is ellendig, van het onderzoek zelf merk je niks. Het bleek ook om een false positive te gaan en dan zucht je even voor de doorstane ellende (en kopzorgen), maar uiteindelijk… blij dat het er allemaal is.

      Ik ben me er heel bewust van dat de hogere overlevingscijfers van borstkanker ook te maken hebben met medicatie (kreeg ooit eens een heel verhelderende uitleg van een collega, en ik moet zeggen, ik neem die rotpillen heel trouw), maar preventie heeft zeker zijn nut.

      Doen dus!

  3. Anne zegt

    Oei ik reageerde op Nicole, mijn reactie was niet echt bedoeld als reactie op wat zij schreef.

  4. Naomi zegt

    Anderhalf jaar geleden ook een mammografie gehad en door alle horrorverhalen was ik uitgegaan van het ergste. Eerlijk gezegd viel het me toen behoorlijk mee. En tja, ze bieden die onderzoeken niet voor niets aan, dus als ik oud genoeg ben voor het bevolkingsonderzoek, zou ik zeker gaan.

  5. Rietepietz zegt

    Dat bevolkinsonderzoek heb ik altijd afgewimpeld, dat pletten van meestal gezonde borsten kan op zich al een heel kleine kans op narigheid geven.

  6. Nicky zegt

    Ik ga zeker. Ik had al wel een oproep verwacht (ben bijna 51) maar ik begrijp uit een van de reacties hier dat er wachtlijsten zijn. Ik controleer ook zelf. Maar nooit op vrijdag of in het weekend. Ik las ooit de tip om dat niet te doen. Als je dan iets raars voelt, zit je het hele weekend te tobben tot je op maandag naar de dokter kunt.

Geef een antwoord

Je emailadres wordt niet getoond op de site

Dank je wel!